Στη Βουλή το νομοσχέδιο του ΥΠΑΑΤ για την ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ του κρέατος και τις ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ στα νωπά και ευπαθή προϊόντα

 

Κατατέθηκε τη Δευτέρα 18/9 στη Βουλή το νομοσχέδιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με τίτλο «διακίνηση και εμπορία νωπών και ευαλλοίωτων αγροτικών προϊόντων και άλλες διατάξεις» και η επεξεργασία του ξεκίνησε την Τετάρτη (20/9/2017) από την Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου.

Στο κεφάλαιο Α' του εν λόγω σχεδίου νόμου, ρυθμίζονται θέματα που αφορούν καθυστερήσεις πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές για νωπά και ευαλλοίωτα προϊόντα και τίθεται σε 60 ημέρες το όριο υποχρέωσης πληρωμής τιμολογίων από τους εμπόρους νωπών αγροτικών προϊόντων προς τους παραγωγούς που τα εξέδωσαν.

Πιο αναλυτικά, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, «στον ευαίσθητο κλάδο της παραγωγής και εμπορίας νωπών και ευαλλοίωτων τροφίμων, παρατηρούνται διαχρονικά σημαντικές καθυστερήσεις στην εξόφληση των τιμολογίων μεταξύ αφενός του παραγωγού ως επί το πλείστον δηλαδή αγροτών ή μικρών και μεσαίων μεταποιητών και αφετέρου χονδρεμπόρων, διανομέων ή αλυσίδων καταστημάτων λιανικής πώλησης, μια πρακτική που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από τη φύση των συγκεκριμένων συναλλαγών.

Η διάθεση των νωπών και ευαλλοίωτων αγροτικών προϊόντων στον τελικό καταναλωτή απαιτεί την ολοκλήρωση της στα μικρότερα δυνατά χρονικά περιθώρια λόγω της φύσης των προϊόντων και προϋποθέτει από τον καταναλωτή άμεση πληρωμή του τιμήματος.

Η αδικαιολόγητα μεγάλη καθυστέρηση εξόφλησης του παραγωγού και των μικρών και μεσαίων μεταποιητών καταλήγει στην έμμεση χρηματοδότηση των χονδρεμπόρων και των αλυσίδων καταστημάτων λιανικής πώλησης, οι οποίοι επωφελούμενοι της αυξημένης διαπραγματευτικής τους δύναμης, χρησιμοποιούν τα παρακρατούμενα χρηματικά ποσά για την εύκολη χρηματοδότηση δικών τους δραστηριοτήτων.

Η ανωτέρω δυσλειτουργία της αγοράς έχει διαπιστωθεί και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αφού με την από 28.10.2009 Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη βελτίωση της λειτουργίας της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων στην Ευρώπη, επισημαίνεται ότι η ανισορροπία στη διαπραγματευτική ισχύ μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων αποτελεί συχνό φαινόμενο, περιλαμβάνουσα μεταξύ άλλων καθυστερημένες πληρωμές των προμηθευτών τροφίμων.

Οι διατάξεις του ν. 4152/2013 (Α' 107), με τις οποίες προσαρμόστηκε η ελληνική νομοθεσία στην Οδηγία 2011/7 της 16ης Φεβρουαρίου 2011 για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές, δεν αποδείχθηκαν στην πράξη αποτελεσματικές για την αντιμετώπιση του φαινομένου στον ευαίσθητο και εξαιρετικής εθνικής, κοινωνικής και οικονομικής σημασίας κλάδο της παραγωγής νωπών και ευαλλοίωτων αγροτικών προϊόντων, αφού επιτρέπουν την σύναψη συμβάσεων και με μεγαλύτερη από την εκ του νόμου προβλεπόμενη προθεσμία πληρωμής. Η γενική αυτή πρόβλεψη για συναλλαγές που από τη φύση τους δεν δικαιολογούν μεγάλες προθεσμίες πληρωμής, δημιουργεί αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που η Οδηγία προσδοκούσε. Η ενδεχόμενη εκ των υστέρων επίκληση από τον παραγωγό, ενώπιον δικαστηρίου, της ούτως ή άλλως δύσκολα αποδεικνυόμενης καταχρηστικότητας των εν λόγω όρων πληρωμής, δεν είναι ικανή να αποτρέψει το φαινόμενο των αυξανόμενων καθυστερήσεων στις πληρωμές.

Με τα παραπάνω δεδομένα, κρίνεται επιβεβλημένη η θέσπιση ειδικής ρύθμισης όσον αφορά την προθεσμία πληρωμής νωπών και ευαλλοίωτων τροφίμων, με τον ρητό αποκλεισμό της δυνατότητα συμβατικής υπέρβασης του συνήθους χρόνου πληρωμής, με ιδιαίτερη πρόβλεψη των διοικητικών κυρώσεων για την τήρηση των νέων διατάξεων.

Το μοντέλο αυτό νομοθέτησης ακολουθείται ήδη από αρκετά ευρωπαϊκά κράτη, τα οποία προβλέπουν συγκεκριμένη προθεσμία πληρωμής αναφορικά με ειδικές κατηγορίες προϊόντων, ιδίως τα νωπά και ευαλλοίωτα τρόφιμα, και αποκλείουν τη δυνατότητα συμβατικής παρέκκλισης επί ποινή προστίμων.

Ο γαλλικός εμπορικός κώδικας προβλέπει ήδη από το 1986, προθεσμία πληρωμής τριάντα ημερών για ευπαθή τρόφιμα και είκοσι ημερών για το φρέσκο κρέας, επί ποινή σημαντικών διοικητικών προστίμων τα οποία, μετά την πρόσφατη τροποποίηση της διάταξης το 2014 μπορούν να ανέλθουν μέχρι τις 75.000,00 € για τα φυσικά πρόσωπα και τις 375.000,00 € για τα νομικά πρόσωπα που παραβαίνουν τις εν λόγω διατάξεις.

Ο ισπανικός νόμος του 2010 προβλέπει προθεσμία πληρωμής 30 ημερών προκειμένου για φρέσκα και ευπαθή τρόφιμα.
Ο ιταλικός νόμος του 2012 αποκλείει και αυτός τη δυνατότητα των συμβαλλομένων να ορίσουν μεγαλύτερη από την προβλεπόμενη προθεσμία πληρωμής.

Οι προτεινόμενες διατάξεις του Κεφαλαίου Α' στοχεύουν να αποκαταστήσουν τη δίκαιη ισορροπία μεταξύ παραγωγών και εμπόρων, εξαλείφοντας τα φαινόμενα της αδικαιολόγητης και προδήλως καταχρηστικής επιβολής όρων που ευνοούν το φαινόμενο πολύμηνων καθυστερήσεων στις πληρωμές των νωπών και ευαλλοίωτων προϊόντων της αγροδιατροφικής αλυσίδας.»

 Ειδικότερα, στο άρθρο 2 του προτεινόμενου σχεδίου νόμου ορίζονται τα ακόλουθα:

«Άρθρο 2

Εμπορική συναλλαγή

Έμπορος που προμηθεύεται νωπά και ευαλλοίωτα αγροτικά προϊόντα από παραγωγό ο οποίος εκδίδει τιμολόγιο, οφείλει να εξοφλεί το τιμολόγιο του παραγωγού μέσα σε εξήντα (60) ημέρες από την έκδοσή του. Κάθε συμφωνία μεταξύ των μερών, που είναι αντίθετη με τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου, θεωρείται άκυρη.»

Στο κεφάλαιο Β' του σχεδίου νόμου, ρυθμίζονται θέματα που αφορούν την υποχρεωτική αναγραφή προέλευσης στο γάλα και το κρέας.

Σύμφωνα με το άρθρο 9 του σχεδίου νόμου που κατατέθηκε στη Βουλή, «οι επιχειρήσεις όπως τα κρεοπωλεία και τα καταστήματα λιανικής πώλησης που έχουν τμήμα κρεοπωλείου, οι οποίες  απασχολούνται με τη λιανική πώληση προσυσκευασμένου ή μη νωπού κρέατος, διατηρημένου με απλή ψύξη και κατεψυγμένου κρέατος βοοειδών, χοιροειδών, αιγοπροβάτων και πουλερικών, καθώς και κιμά, σπλάχνων και λοιπών βρώσιμων μερών του κρέατος, πέραν των άλλων υποχρεώσεών τους σχετικά με την επισήμανση καταγωγής – προέλευσης στο κρέας, όπως αυτές κάθε φορά προβλέπονται στην ενωσιακή και εθνική νομοθεσία, υποχρεούνται να :

α) αναγράφουν το είδος κρέατος, τη χώρα καταγωγής ή τις χώρες εκτροφής και χώρα σφαγής στα παραστατικά που εκδίδονται από τον φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό (όπως ταμειακές μηχανές, φορολογικοί εκτυπωτές, Αυτόνομη Δημοσιονομική Μονάδα Επεξεργασίας – ΑΔΗΜΕ, Ειδικική Ασφαλής Φορολογική Διάταξη Σήμανσης Στοιχείων – ΕΑΦΔΔΣ, ολογράφως ή με συντομογραφία, καθώς και το βάρος των πωλούμενων ποσοτήτων. Ο όρος "καταγωγή" χρησιμοποιείται μόνο για το κρέας που λαμβάνεται από ζώα που έχουν γεννηθεί, εκτραφεί και σφαγεί και, ως εκ τούτου, παραχθεί εξ ολοκλήρου, σε ένα μόνο κράτος μέλος ή Τρίτη χώρα. Στην ειδική περίπτωση του κρέατος βοοειδών «ελληνικής εκτροφής άνω των 5 μηνών» μπορεί να αναγραφεί αντί των χωρών εκτροφής η ένδειξη «ελληνικής εκτροφής άνω των 5 μηνών» και η χώρα γέννησης.

β) θέτουν υπόψη των αρμόδιων ελεγκτικών αρχών τη μηνιαία εκτύπωση δελτίου αναφοράς «Ζ» ειδών κατά περίπτωση από τον φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό που χρησιμοποιούν, καθώς και την εκτύπωση δελτίου αναφοράς «Χ» ειδών κατά περίπτωση. Η εκτύπωση της αναφοράς «Ζ» ειδών πριν από το τέλος του μήνα επιτρέπεται εφόσον η επιχείρηση προβεί προηγουμένως σε εκτύπωση των προ του μηδενισμού κινήσεων που δεν αποτυπώνονται σε προηγούμενη εκτύπωση (έκδοση δελτίου αναφοράς ειδών «Χ» από την έκδοση του προηγούμενου δελτίου αναφοράς «Ζ»),

γ) προγραμματίσου, στην περίπτωση ταμειακών μηχανών, τα είδη στην ταμειακή μηχανή και ο χειριστής να εισάγει σε κάθε πώληση το ακριβές βάρος κάθε πωλούμενου προϊόντος. Αν η εν λόγω ταμειακή μηχανή δεν αναγνωρίζει ζυγιζόμενα είδη, ο χειριστής υποχρεούται να εισάγει σε κάθε πώληση το ακριβές βάρος για το κάθε πωλούμενο είδος στον αντίστοιχο κωδικό είδους. Σε όσες επιχειρήσεις υπάρχει εφαρμογή εμπορικής διαχείρισης που καθοδηγεί το φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό, οι αρμόδιες ελεγκτικές αρχές μπορεί να αναζητούν πληροφορίες κατά τη διεξαγωγή του επιτόπιου ελέγχου από αυτή.

δ) διατηρούν για τρία (3) έτη την ημερομηνία πώλησης του κρέατος τη μηνιαία εκτύπωση αναφοράς «Ζ» ειδών που προκύπτει από τον φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό που χρησιμοποιούν.»

Τα σημεία λιανικής πώλησης έχουν χρονικό διάστημα έξι μηνών, μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, για να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις.

 

Εδώ μπορείτε να δείτε το κείμενο του νομοσχεδίου και τα συνοδευτικά έγγραφα όπως κατατέθηκαν στη Βουλή.